Sakarya’da taksi ücretleri, belediye ve ilgili odaların işbirliğiyle belirlenen resmi tarifelere göre düzenlenir. Şehir içinde taksiye bindiğinizde ödemeniz gereken ücret, taksimetre açılış ücreti, gidilen mesafe ve bekleme süresi gibi unsurların toplamından oluşur. Ücret tarifesi, Sakarya Büyükşehir Belediyesi’nin Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) tarafından onaylanır. UKOME, taksi esnafının taleplerini, ekonomik koşulları ve halkın ulaşım ihtiyaçlarını değerlendirerek belirli aralıklarla tarife güncellemeleri yapar. Örneğin Mayıs 2025’te Sakarya Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası’nın maliyet artışları gerekçesiyle yaptığı başvurunun ardından UKOME, taksi ücret tarifesini güncellemiştir.
Taksi Ücreti Bileşenleri
Taksimetre ücreti birden fazla bileşenden oluşur ve bunların her biri ücretin değişken bir parçasını temsil eder. Yaygın olarak şu kalemler kullanılır: taksimetre açılış ücreti (başlangıç ücreti), gidilen mesafeye göre kilometre ücreti, beklenen zaman için birim zaman ücreti ve kısa mesafe (indi-bindi) ücreti. Ayrıca belirli koşullarda bagaj ücreti ve vergiler de ücrete dahil edilebilir. Sakarya’da en son belirlenen tarifede; taksimetre açılış ücreti 45 TL, her 100 metre için 3,50 TL (1 km için 35 TL) mesafe ücreti ve her dakika için 3,50 TL bekleme ücreti uygulanmaktadır.
- Taksimetre Açılış Ücreti: Taksi durağından harekete geçildiğinde ücret hesaplamaya eklenen sabit başlangıç ücretidir. Sakarya’da bu açılış ücreti 45 TL olarak belirlenmiştir. Yani taksi taksimetresi hareket ettiğinde sabit olarak 45 TL sayacınıza eklenir.
- Kilometre Ücreti (Mesafe Ücreti): Taksimetre her 100 metrede bir belirli bir ücret ekler. Sakarya tarifenin güncel haline göre 100 metre için 3,50 TL, böylece bir kilometre için 35 TL ödenir. Örneğin 5 km gidilen bir yolculukta mesafe ücretine 175 TL eklenir. Taksimetre, yolculuğun uzunluğunu ölçer ve tarife tablosundaki birim mesafe ücretini uygulayarak toplam mesafe ücretini hesaplar.
- Birim Zaman Ücreti (Bekleme Ücreti): Trafik sıkışıklığı veya duraklama gibi durumlarda zaman ücretlendirmesi devreye girer. Sakarya’da her 1 dakikalık bekleme için 3,50 TL ücret belirlenmiştir. Bu, saatte 210 TL’lik bir bedel anlamına gelir. Taksimetre “dönüşüm hızı” eşiğinin altına düşülürse (örneğin 6 km/saatin altı) mesafe ücreti yerine zaman ücreti hesaplanır. Böylece araç yavaşladığında süre ücreti devreye girer ve bu sürede harcanan dakikalar için ücret hesaplanır.
- İndi-Bindi (Kısa Mesafe) Ücreti: Çok kısa mesafeli yolculuklar için sabit bir minimum ücret tanımlıdır. Sakarya’da bu ücret 130 TL olarak kararlaştırılmıştır. Yani taksimetre, 130 TL’ye kadar olan ücretlerin altında kalacak yolculukları bu tutarda tahsil eder. Örneğin taksimetre hesabına göre normalde 2 km’lik bir yolculuğun ücretinin 70 TL çıkması durumunda dahi yolcu 130 TL öder. Bu uygulama, asgari ücret uygulamasına benzer şekilde kısa yolculukları kapsar ve sıklıkla “yolculuk başına minimum ücret” olarak da anılır.
- Bagaj Ücreti: Genellikle bagaj ağırlığı belirli bir sınırı aşarsa ek ücret uygulanır. Sakarya’nın güncel tarifesinde 50 kilograma kadar bagaj için ek ücret alınmamaktadır. Önceki tarifede bagaj sınırı 30 kg idi; yapılan değişiklikle bu sınır 50 kg’ye çıkarılmıştır. 50 kg’ın üzerindeki ağır bagajlar için ise sürücüyle pazarlık yapılabilir.
- Vergi ve Diğer Unsurlar: Sakarya tarifesi KDV dahil biçimde belirlenmiştir. Yani hesaplanan taksi ücreti üzerine ayrıca KDV eklenmez. Ayrıca, UKOME kararı tüm tarifelerin günün 24 saati boyunca geçerli olduğunu hükme bağlamıştır. Bu sebeple gece tarifesi ya da farklı saat uygulaması Sakarya’da bulunmaz. Belirtilen rakamlar haftanın her günü aynı şekilde uygulanır.
Tarifenin Resmi Dayanağı ve Güncellemeler
Sakarya’da taksi ücretlerinin kaynağı ve belirleyicisi, Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) tarafından alınan kararlar ile belirlenir. UKOME, belediye, trafik polisi ve ilgili meslek odalarından oluşan bir kuruldur ve yerel ulaşım politikalarını belirleme yetkisine sahiptir. Taksi şoförleri genellikle maliyetlerin artması durumunda odaları aracılığıyla UKOME’ye başvurur. Örneğin Mayıs 2025’te Sakarya Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası’nın amortisman ve diğer maliyet artışlarını gerekçe gösteren dilekçesi UKOME tarafından değerlendirilmiş ve taksi tarifesinin yeniden düzenlenmesi kararı alınmıştır.
UKOME kararlarında, yeni tarife detayları resmî olarak yayınlanmadan önce başvuru ve komisyon süreçleri işletilir. Karar alındığında yayımlanan yeni tarifede o güne kadar geçerli olan ücretler güncellenir. Sakarya’da son güncelleme kararı 7 Mayıs 2025 tarihli UKOME toplantısında alınmış, ardından bu karar resmi tarife olarak yürürlüğe girmiştir. Haber kaynaklarında da yer aldığı üzere, bu karar sonucunda taksimetre açılış ücreti 25 TL’den 45 TL’ye, kısa mesafe (indi-bindi) ücreti ise 100 TL’den 130 TL’ye yükseltilmiştir. UKOME tarifeleri genellikle şoför odalarının talepleri ışığında ve ekonomik koşulların zorunlulukları doğrultusunda belirlenir. Örneğin artan enflasyon, yükselen yakıt fiyatları ve araç amortisman giderleri gibi etkenler UKOME’yi tarife artışına yönlendirebilir.
Her yeni tarife yürürlüğe girdiğinde belediye tarafından ilan edilir; Sakarya’da yeni tarife kararı alındığı gün çeşitli yerel haber sitelerinde duyurular yapılmıştır. Bu duyurularda, yeni tarifede birim ücretlerin ne kadar artırıldığı özetlenir. Örneğin 27 Mayıs 2025 tarihli haberlerde yeni tarife detayları açıklandı ve tarifenin “24 saat geçerli olduğu” vurgulandı. Ücretlerin UKOME kararlarına dayanması, Sakarya’da taksi ücretlerinde belirsizlik olmamasını sağlar; tüm taksiciler aynı tarifeyi uygulamak zorundadır.
Taksimetre Hesaplama Yöntemi
Taksimetre, yolculuk boyunca ölçtüğü mesafe ve geçen süreye göre ücreti otomatik hesaplayan bir cihazdır. Sakarya’daki taksilerde taksimetreye girilen tarife verilerine göre yolculuk başında ücret başlar ve mesafe ve zaman verilerini anlık olarak toplar. Bir yolculuğa başlandığında taksimetre açılış ücreti (45 TL) derhal sayaca eklenir. Ardından araç ilerledikçe her 100 metrede bir 3,50 TL ücret eklenir. Aynı şekilde araç durduğunda ya da çok yavaşladığında taksimetre zaman moduna geçer ve her 1 dakikada 3,50 TL ekler.
Taksimetre cihazlarında dönüşüm hızı olarak belirlenen eşik önemlidir. Sakarya’da dönüşüm hızı 6 km/saat olarak konulmuştur. Bu, aracın hızı 6 km/saatin altına düştüğünde mesafe ücreti yerine zaman ücretinin hesaplanacağı anlamına gelir. Örneğin yoğun trafikte saatte 5 km hız yapan taksi, bu hıza ulaşamayan sürelerde metreyi dakikaya göre çalıştıracak ve daha yüksek ücret toplayacaktır. Böylece dur-kalk trafiklerde yolcu, mesafe kadar bekleme süresi için de ücret ödemiş olur.
Araç belli bir mesafeye (örneğin 1 km) ulaştığında taksimetre sayısı 35 TL eklemiş olur. Bu şekilde taksi ücretinin büyük bölümü mesafe üzerinden hesaplanırken, düşük hızlar için süre ücreti devreye girer. Sonuçta taksi ücreti = (açılış ücreti + kat edilen mesafe ücreti + bekleme ücreti + varsa diğer ek ücretler) formülüyle bulunur. Hesaplanan ücret, ücrete KDV dâhil edilerek yolcuya yansıtılır.
Ücret Değişkenlik Nedenleri
Taksi ücretleri resmi olarak sabit tarifeyle belirlenmiş olsa da, bu tarifeler ekonomik ve operasyonel koşullardaki değişimlere bağlı olarak revize edilir. En önemli değişkenler şunlardır:
- Ekonomik Faktörler: Enflasyon ve yakıt maliyetleri taksi işletmecilerinin giderlerini doğrudan etkiler. Benzin/dizel fiyatlarındaki artış taksilerde maliyetleri yükseltir. Bu tür artışlar karşısında Şoförler Odası gibi meslek kuruluşları ücret güncellemesi talep edebilir. Sakarya’da da son zam gerekçeleri arasında araç amortismanı, bakım-onarım ve enerji maliyetlerindeki yükselişler gösterilmiştir.
- Resmi Düzenlemeler: Taksi tarifesi tamamen UKOME kararıyla değiştirilebildiği için ücretler yalnızca yeni bir karar alındığında artar. Dolayısıyla resmi düzenleme süreci dışında spontane bir değişim yaşanmaz. Bir zam yapılacağında UKOME’de toplanan komisyon kararı alır ve ondan sonra ilan edilir.
- Sezonluk/Kampanyalı Durumlar: Sakarya’da henüz resmi bir gece tarifesi veya tatil tarifesi uygulaması bulunmamaktadır. Ücretler yılın her dönemi ve günün her saati aynıdır. Özel günlerde veya festivallerde toplu taşıma fiyatlarında farklılık olsa bile, taksi tarifesi yine sabit kalır. UKOME duyurusu olmadığı sürece ücret sabit kabul edilir.
- Araç Tipi: Sakarya’da ticari taksiler için tek tip bir tarife uygulanır. Lüks segment veya farklı renkte taksiler için ayrı bir düzenleme yoktur. Dolayısıyla bir taksi içinde hangi araca binerseniz bin, kullanılan tarife aynıdır. (Örneğin İstanbul’da “sarı taksi”, “turkuaz taksi” gibi ayrı ücretlendirmeler varken Sakarya bu çeşitliliğe sahip değildir.)
- Mesafe ve Zaman: Yolculuğun mesafe ve süresi ücret üzerinde doğrudan etkilidir. Uzaklık arttıkça kilometre ücreti, uzun sürede ise bekleme ücreti toplanır. Trafik sıkışıklığı, uzun beklemeler veya alternatifik fazladır; bu durumlarda normal uzun mesafeden daha fazla ücret ödeyebilirsiniz çünkü taksimetre zaman moduna geçer. Mesafeye bağlı ücretlerdeki değişiklikler, UKOME tarafından belirlenen “birim mesafe ölçüm aralığı” ve “birim zaman ölçüm aralığı” ile ayarlanır.
- Ek Hizmet ve Aşırı Kullanım Ücretleri: Bazı şehirlerde taksimetre dışında ekstra ücretler (örneğin bagaj, rezervasyon, özel müşteri aracı vb.) bulunabilir. Sakarya’da tek saygın ek ücret bagaj için uygulanır. Yukarıda belirtildiği gibi, 50 kg üzeri bagajda ekstra ücret alınabilir. Ayrıca bir yolculukta taksinin kapıya gelmesi vb. durumlar “indi-bindi” tarifesi ile sabitlenmiştir. Bu sabit ücretler de zam yapıldıkça artar.
Sonuç
Sakarya’da taksi ücretlerinin değişimi, öncelikle UKOME tarafından belirlenen yasal tarifelere bağlıdır. Tarife, taksimetre açılış ücreti, mesafe başına ücret ve bekleme süresi ücretinin toplamından oluşur ve gerektiğinde UKOME kararıyla güncellenir. 2025 yılı itibarıyla yapılan son düzenlemeye göre açılış ücreti 45 TL, kilometre başına ücret 35 TL ve kısa mesafe “indi-bindi” ücreti 130 TL olarak uygulanmaktadır. Bu ücretler KDV dâhil olarak tüm gün 24 saat geçerli olup fazla bagaj ücreti 50 kg sınırına göre değerlendirilir. Taksi tarifeleri periyodik olarak, özellikle maliyet artışları dikkate alınarak yeniden belirlenir; böylece Sakarya’da taksilerde ücret hesaplaması hem yolcu hem de sürücü açısından şeffaf ve tutarlı bir şekilde yürütülür.
